To his Coy Mistress

by Andrew Marvell

Had we but world enough, and time,
This coyness, lady, were no crime.
We would sit down and think which way
To walk, and pass our long love's day;
Thou by the Indian Ganges' side
Shouldst rubies find; I by the tide
Of Humber would complain. I would
Love you ten years before the Flood;
And you should, if you please, refuse
Till the conversion of the Jews.
My vegetable love should grow
Vaster than empires, and more slow.
An hundred years should go to praise
Thine eyes, and on thy forehead gaze;
Two hundred to adore each breast,
But thirty thousand to the rest;
An age at least to every part,
And the last age should show your heart.
For, lady, you deserve this state,
Nor would I love at lower rate.

        But at my back I always hear
Time's winged chariot hurrying near;
And yonder all before us lie
Deserts of vast eternity.
Thy beauty shall no more be found,
Nor, in thy marble vault, shall sound
My echoing song; then worms shall try
That long preserv'd virginity,
And your quaint honour turn to dust,
And into ashes all my lust.
The grave's a fine and private place,
But none I think do there embrace.

        Now therefore, while the youthful hue
Sits on thy skin like morning dew,
And while thy willing soul transpires
At every pore with instant fires,
Now let us sport us while we may;
And now, like am'rous birds of prey,
Rather at once our time devour,
Than languish in his slow-chapp'd power.
Let us roll all our strength, and all
Our sweetness, up into one ball;
And tear our pleasures with rough strife
Thorough the iron gates of life.
Thus, though we cannot make our sun
Stand still, yet we will make him run.

ترجمه فارسی شعر

سخنی با ناز بانویش


آه بانویم کمی کم عشوه کن کم ناز دار،
کو جهان و کو زمان؟ دست از لجاجت باز دار.

گر از آن ما شدی امروز و فرداها چه سان
می گذشتیم هر دو از راهِ بلندِ مهرمان؛

می شدی اندر پی لعل از کنارِ رود گنگ،
شکوه می کردم ز هامبر* چون دلم می گشت تنگ؛

دوستت می داشتم ده سال پیش از سیل نوح،
تا ابد بر روی عشقم راه می بستی چو کوه؛

عشق من می گشت افزون نرم نرمکتر از آن
سرزمین پادشاهان، زان همه بیشش کران؛

سال صد می رفت اندر وصف چشم مست تو،
وان مه پیشانیت، افسون نرم دست تو؛

زان همه سالان دو چندان بهر هر پستان رود،
سی هزار از عمر بهر دیگر اندامان رود؛

پیکرت را سجده بردن عصرها می بایدم،
عصر آخر سجده بر محراب قلبت می زدم؛

عشق می ورزیدمت نی کمتر از این مهر من،
بیش از این می شایدت بانوی زیبا چهر من.

-------

از پس سر لیک جانا می شتابد سویمان
بالدار ارابه ی بی رحم و خونخوار زمان؛

پیش رومان آه زین جا من تو را گویم چه ها،
گسترانیدست صحرا فرش خود بی انتها؛

مرگ آید سویت و زیباییت افسون کند،
رنگ رخسارت بگیرد چهر دیگرگون کند؛

کلبه ات آن گنبد مرمر سرودم را دگر
نشنود پژواک گون آن دم که می گیرم خبر؛

کرمها دوشیزگی ات را به یغما می برند،
گر نگاهش داشتی این سال ها در قفل و بند؛

خاک گردد آن چه هر دم دم ز حفظش می زدی،
آتش عشقم بسوزد ماندش خاکستری؛

گر چه گورستان مکانی خوش برای خفتن است،
لیک رویای هم آغوشی به گور آشفتن است.

-------
تا کنون پرشوق جانت می دمد بیرون ز خود
آتش دلدادگی وان هاله ی افسون ز خود،

تا کنون مهر رخت برق جوانی می دهد
همچو شبنم روی برگی نور فانی می دهد،

عشق بازی ها نماییم همچو شاهین و عقاب،
نیک هم آغوش گردیم افکنیم از خود نقاب؛

تا نگردیم عاقبت در چنگ چنگال زمان،
ناپدیدش آوریم از عشق بازی هایمان؛

طاق چون بودیم در آغوش هم جفتی شویم،
جفت چون گشتیم در آغوش هم طاقی شویم،

زنده دل شادان بیاساییم فرداهایمان
چون که بشکستیم آن دروازه ی فولاد سان؛

گر توان سلب حرکت زآفتاب روز نیست،
می کشیمش سوی خود خورشید عالم سوز کیست؟


^{*مصب رودیست در شمال شرق انگلستان که از به هم پیوستن رودهای اوز و ترند تشکیل می شود}

شعر:آندرو مارول / ترجمه: محمد صادق گرانبها

Had we but world enough, and time,
This coyness, lady, were no crime.